Lão hoá là quá trình cơ thể trở nên yếu đi do tích tụ nhiều tổn thương ở mức độ tế bào và phân tử theo thời gian. Dấu hiệu của sự lão hóa bắt đầu ngay từ khi một đứa trẻ được sinh ra và không phụ thuộc nhiều vào độ tuổi của bạn hiện có. Điều này có thể bị ảnh hưởng bởi những yếu tố từ môi trường và chúng ta hoàn toàn có thể phòng tránh được sự lão hoá để kéo dài tuổi thọ.

1. Sự lão hóa của tế bào?

Ở cấp độ sinh học, lão hóa là kết quả của việc tích tụ nhiều tổn thương tế bào và phân tử theo thời gian. Điều này dẫn đến suy giảm dần năng lực thể chất và tinh thần, tăng nguy cơ mắc bệnh và cuối cùng là tử vong. Nhưng những thay đổi này không tương quan và cũng không nhất quán với độ tuổi của một cá nhân và chúng chỉ liên quan một cách lỏng lẻo với tuổi trung bình của dân số chung. Trong khi một số người 70 tuổi có sức khỏe và hoạt động cực kỳ tốt thì những người 70 tuổi khác lại yếu và cần sự giúp đỡ đáng kể của người khác.

Ngoài những thay đổi về mặt sinh học, lão hóa còn liên quan đến những chuyển đổi cuộc sống khác như nghỉ hưu, chuyển đến nhà ở thích hợp hơn và chứng kiến sự ra đi của bạn bè và người thân. Để có thể nâng cao sức khỏe cộng đồng đối với lão hóa, điều quan trọng không chỉ là xem xét các phương pháp cải thiện những biến đổi của sức khỏe liên quan đến tuổi già mà còn cả những phương pháp giúp cải thiện sự phục hồi, thích ứng và tăng cường tâm lý xã hội.

2. Tình trạng sức khỏe phổ biến liên quan đến lão hóa

Các tình trạng phổ biến ở tuổi già bao gồm mất thính giác, đục thủy tinh thể và tật khúc xạ, đau lưng và cổ và viêm xương khớp, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, tiểu đường, trầm cảm và sa sút trí tuệ. Hơn nữa, khi con người già đi, họ có nhiều khả năng gặp phải một số tình trạng cùng một lúc.

Tuổi già cũng được đặc trưng bởi sự xuất hiện của một số trạng thái sức khỏe phức tạp có xu hướng chỉ xảy ra sau này trong cuộc đời và không thuộc các loại bệnh riêng biệt. Chúng thường được gọi là hội chứng lão khoa. Chúng thường là hậu quả của nhiều yếu tố cơ bản và bao gồm ốm yếu, tiểu không tự chủ, té ngã, mê sảng và loét tì đè.

Các hội chứng lão khoa dường như là những yếu tố dự báo tử vong cao hơn so với sự hiện diện các bệnh cụ thể. Tuy nhiên, ngoài các quốc gia đã phát triển y học lão khoa như một chuyên khoa, họ thường bị bỏ qua trong các dịch vụ y tế có cấu trúc truyền thống và trong nghiên cứu dịch tễ học.

Tuổi già người già
Khi con người già đi, họ có nhiều khả năng gặp phải một số tình trạng cùng một lúc

3. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự lão hóa

Mặc dù một số khác biệt về sức khỏe của người cao tuổi là do di truyền, nhưng phần lớn là do môi trường thể chất và xã hội của mọi người – bao gồm nhà cửa, khu vực lân cận và cộng đồng, cũng như đặc điểm cá nhân của họ – chẳng hạn như giới tính, chủng tộc hoặc tình trạng kinh tế xã hội.

Những yếu tố này bắt đầu ảnh hưởng đến quá trình lão hóa ngay từ những giai đoạn đầu đời. Môi trường mà mọi người sống khi còn nhỏ – hoặc thậm chí khi bào thai đang phát triển – kết hợp với các đặc điểm cá nhân của họ, có ảnh hưởng lâu dài đến cách họ già đi.

Môi trường cũng có ảnh hưởng quan trọng đến sự phát triển và duy trì các hành vi lành mạnh. Duy trì các hành vi lành mạnh trong suốt cuộc đời, đặc biệt là ăn uống điều độ, tham gia hoạt động thể chất thường xuyên và hạn chế sử dụng thuốc lá đều góp phần làm giảm nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm và nâng cao năng lực thể chất và tinh thần.

Các hành vi cũng vẫn quan trọng ở độ tuổi lớn hơn. Tập luyện sức mạnh để duy trì khối lượng cơ và dinh dưỡng tốt vừa có thể giúp duy trì chức năng nhận thức, trì hoãn sự phụ thuộc vào chăm sóc, vừa có thể đảo ngược tình trạng ốm yếu.

Môi trường hỗ trợ cho phép mọi người làm những gì quan trọng đối với họ, bất chấp những mất mát về năng lực. Sự sẵn có của các tòa nhà và phương tiện giao thông công cộng an toàn, dễ tiếp cận và môi trường dễ dàng đi lại là những ví dụ về môi trường hỗ trợ.

4. Có thể bạn đang lão hoá sớm hơn bình thường?

Như đã đề cập, quá trình lão hoá không phụ thuộc nhiều độ tuổi của bạn mà phụ thuộc vào những yếu tố từ môi trường sống, lối sống cũng như một phần nào đó mức độ di truyền. Bạn có thể sẽ nhận ra mình đang lão hoá sớm hơn khi có những biểu hiện sau:

4.1 Đi bộ chậm

Nếu tốc độ đi bộ của bạn chậm lại khi bạn ở độ tuổi 40, đó có thể là dấu hiệu của sự lão hóa, nghĩa là bạn đang già đi nhanh hơn mức bình thường. Đi bộ là một trong những bài tập dễ nhất và tốt nhất mà bạn có thể thực hiện. Để bắt đầu chương trình đi bộ, hãy bắt đầu với 5 phút mỗi ngày và tăng lên 30 phút. Cố gắng làm việc tối đa 100 bước một phút. (Để theo dõi điều này, hãy đếm số bước của bạn trong 10 giây và nhân với sáu.) Để dễ dàng hơn, hãy mang giày đi bộ hỗ trợ và đi bộ với một người bạn.

đi bộ
Nếu tốc độ đi bộ của bạn chậm lại khi bạn ở độ tuổi 40, đó có thể là dấu hiệu của sự lão hóa

4.2 Vết đồi mồi

Các đốm nắng màu nâu thường xuất hiện nhiều nhất trên mặt, bàn tay và cánh tay của bạn. Chúng phổ biến, đặc biệt là đối với những người trên 50 tuổi. Hầu hết đều vô hại và do nhiều năm tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Hãy đến gặp bác sĩ nếu họ:

  • Có màu đen
  • Thay đổi hình dạng
  • Chảy máu
  • Có đường viền thô

Mặc áo chống nắng và che chắn dưới ánh nắng mặt trời để ngăn ngừa chúng. Tránh ở ngoài trời trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 2 giờ chiều, khi mặt trời mạnh nhất.

4.3 Các vấn đề về trí nhớ

Những thay đổi nhẹ về trí nhớ đi cùng với sự lão hóa và có thể bắt đầu sớm nhất ở độ tuổi 40 của bạn. Bạn có thể mất nhiều thời gian hơn để nhớ lại tên hoặc sự kiện hoặc nhớ lý do tại sao bạn lên lầu. Nhưng hầu hết các trường hợp mắc bệnh Alzheimer và các loại sa sút trí tuệ khác không xảy ra cho đến sau 65 tuổi. Và sa sút trí tuệ không phải là một phần bình thường của quá trình lão hóa. Để giúp đầu óc bạn luôn nhạy bén:

4.4 Đau khớp

Không phải ai cũng bị cứng khớp khi về già. Nhưng khả năng bạn bị viêm xương khớp sẽ tăng lên khi bạn già đi. Nam giới có xu hướng mắc các triệu chứng sau 45 tuổi và nữ giới sau 55 tuổi. Không có cách nào chữa khỏi, nhưng bạn có thể làm chậm tiến trình của nó. Chỉ cần một giờ tập thể dục mỗi tuần có thể hữu ích. Thực hiện các bài tập linh hoạt, rèn luyện sức mạnh và aerobic. Nếu bạn mới tập thể dục, hãy đến gặp bác sĩ trước.

4.5 Da khô

Da của bạn tiết ít dầu hơn khi bạn già đi. Da có thể trở nên khô và xỉn màu, đặc biệt là nếu bạn trên 40. Tuy nhiên, tình trạng khô da cũng có thể do những việc bạn làm (hoặc không làm) gây ra. Để ngăn chặn nó:

  • Tắm hoặc tắm trong thời gian ngắn bằng nước ấm – không nóng;
  • Làm sạch da nhẹ nhàng và dưỡng ẩm tốt;
  • Uống nhiều chất lỏng;
  • Đừng dành nhiều thời gian trong không khí khô;

Nếu da bạn vẫn rất khô và ngứa, hãy đến gặp bác sĩ da liễu để loại trừ các vấn đề y tế.

Hình ảnh bệnh lupus ban đỏ: Sưng khớp và đau
Khả năng bạn bị viêm xương khớp sẽ tăng lên khi bạn già đi

4.6 Dễ bầm tím da

Điều này trở nên phổ biến hơn khi bạn bước qua tuổi 60. Da của bạn mỏng hơn và mất chất béo khi bạn già đi. Các mạch máu của bạn cũng trở nên mỏng manh hơn. Thậm chí một số loại thuốc có thể dẫn đến bầm tím nhiều hơn. Hầu hết các vết bầm tím đều vô hại và tự biến mất. Đi khám bác sĩ nếu:

  • Bạn thường có nhiều vết bầm tím lớn, đặc biệt là trên ngực, lưng hoặc mặt;
  • Bạn bắt đầu bị bầm tím sau khi bắt đầu sử dụng một loại thuốc mới.

4.7 Khó khăn hơn khi leo cầu thang

Đôi khi gặp sự cố với các bước là điều bình thường. Nhưng nếu nó xảy ra thường xuyên khi bạn già đi, điều đó có nghĩa là bạn sẽ phải vật lộn với các hoạt động hàng ngày khác. Có thể là do bạn không tập thể dục thường xuyên. Nếu đúng như vậy, hãy kiểm tra với bác sĩ, sau đó từ từ thêm việc leo cầu thang vào thói quen của bạn. Bạn cũng có thể bị đau hoặc các vấn đề về thăng bằng, hoặc có thể do thuốc. Đi khám bác sĩ để loại trừ những vấn đề như bệnh tim hoặc viêm khớp.

4.8 Tích lũy mỡ bụng

Mỡ cơ thể có xu hướng chuyển sang bụng khi bạn già đi. Điều này đặc biệt đúng đối với phụ nữ sau khi mãn kinh. Bất kể bạn ở độ tuổi nào, vòng eo dày có thể đi kèm với các vấn đề sức khỏe như bệnh tim và tiểu đường loại 2. Rủi ro sẽ tăng lên khi vòng eo của bạn lớn hơn 35 inch nếu bạn là phụ nữ hoặc hơn 40 nếu bạn là đàn ông. Tập thể dục thường xuyên và một chế độ ăn uống lành mạnh là những cách tốt nhất để giữ vòng eo của bạn.

4.9 Sức mạnh tay yếu hơn

Bạn có thể thấy tay của mình phải làm việc nhiều hơn để mở một cái lọ hoặc việc bạn cầm vô lăng không được chắc chắn. Sức mạnh cầm nắm của bạn thường bắt đầu giảm ở độ tuổi 50. Bạn có thể giữ cho đôi tay của mình chắc khỏe bằng cách chơi với đất sét, bóp bóng một quả bóng căng thẳng hoặc vắt nước ra khỏi khăn mặt. Nếu bạn mất lực cầm sớm hoặc đột ngột, đó có thể là dấu hiệu của bệnh viêm khớp, tổn thương dây thần kinh hoặc một vấn đề sức khỏe khác.

4.10 Các vấn đề về tầm nhìn

Sau khi bước qua tuổi 40, bạn có thể gặp khó khăn khi nhìn cận cảnh mọi thứ, chẳng hạn như đọc menu. Nó được gọi là lão thị. Đôi khi, lão hóa gây ra các vấn đề nghiêm trọng hơn như tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng. Để cắt giảm rủi ro của bạn:

  • Đeo kính râm bảo vệ khỏi tia UVA và UVB;
  • Bỏ thuốc lá;
  • Ăn uống lành mạnh;
  • Tập thể dục;
  • Khám bác sĩ mắt của bạn để kiểm tra hàng năm

4.11 Kinh nguyệt không đều

Kinh nguyệt của bạn thường trở nên ít đều đặn hơn vào cuối độ tuổi 30 hoặc đầu tuổi 40. Đó là tiền mãn kinh, thời gian dẫn đến mãn kinh. Cơ thể bạn tạo ra ít estrogen hơn. Điều đó có nghĩa là kinh nguyệt của bạn có thể nhẹ hơn và ngắn hơn, hoặc đến ít hơn. Kiểm tra với bác sĩ nếu kỳ kinh của bạn đột nhiên trở nên khác lạ hoặc đau đớn, đặc biệt là ở độ tuổi 30. Đó có thể là dấu hiệu của thời kỳ mãn kinh sớm.

Kinh nguyệt ra nhiều
Kinh nguyệt của bạn thường trở nên ít đều đặn hơn vào cuối độ tuổi 30 hoặc đầu tuổi 40

Bảo vệ sức khỏe là điều vô cùng quan trọng và cần thiết, đặc biệt với những người đang trong giai đoạn lão hóa do tuổi tác hoặc vì lý do nào đó. Hiện tại, Vinmec đang triển khai rất nhiều gói khám sức khỏe tổng quát phù hợp với từng độ tuổi, giới tính và nhu cầu riêng của khách hàng với chính sách giá rất ưu đãi, bao gồm:

Ưu điểm của các gói khám sức khỏe của Vinmec là quý khách hàng sẽ được sàng lọc, tầm soát sức khỏe bởi hệ thống trang thiết bị hiện đại giúp hỗ trợ chuẩn đoán tốt nhất hiện nay như máy PET/CT, MRI, CT 640, hệ thống máy siêu âm tiên tiến hàng đầu thế giới, hệ thống labo xét nghiệm tiêu chuẩn quốc tế,… Sau khi khám tổng quát, nếu phát hiện các bệnh lý, quý khách hàng có thể sử dụng dịch vụ từ các chuyên khoa khác tại bệnh viện với chất lượng điều trị vượt trội.

LEAVE A REPLY